Korsan Spekülatörler

    Amerikan merkezli iki korsan spekülatör firması, (hucker fund) 29 Kasım günü yabancı bir banka aracılığıyla, mali piyasalardan aniden 1 milyar dolar çekti, ardından 4.5 milyar dolar satın alındı ve bu para yurt dışına çıkarıldı. Türk mali piyasasının, borsa ve banka aracılığıyla denetim altına alınması, yabancılara bunalım yaratacak bu tür işleri yapma olanağı veriyordu. Ortaya çıkan bunalım, piyasa içi oluşumların iç dinamiğiyle ortaya çıkan ekonomik bir olgu değil, piyasa dışı güçlerin siyasi amaçla yarattığı yapay bir girişimdi. Mali sermayenin olağanüstü güçlendiği tekelci dönemde, denetim altına alınan piyasalarda bu mümkündü. Türkiye'de bu güç kullanılarak, ekonomiden başlayıp sosyal alana taşınan bir istikrarsızlaştırma gösterisi yapılmıştı. Bu gösterinin amacı, ulusal haklar konusuna duyarlı ulusal güçlere, Türkiye üzerinde ne denli etkili olunduğunun gösterilmesiydi.
    Gelişmeler, Türkiye'de yine gerçek boyutlarıyla ele alınmadı ve olumsuzluklara karşı önlem geliştirilmedi. Oysa Türkiye, çok yönlü kuşatılmışlığın ağır baskısı altındaydı ve ulusal varlığa yönelen bu baskıya karşı kendisini koruyacak girişimlerde bulunması gerekiyordu. Ancak bu yapılmadı; yapılmamakla da kalınmadı, öncekilerde olduğu gibi, bunalımı yaratanlardan, bunalıma çare bulmaları için yardım istendi. Hükümet, yaşanan olumsuzluklardan ve gelecek bunalımlardan kurtulmak için; kendi gücüne ve gereksinimlerine dayanan bir ulusal program hazırlamak yerine IMF ve Dünya Bankası programlarını uygulamayı sürdürdü. Sürdürülen bu tutumun soruna çözüm getirmeyeceği, tersine yeni sorunlar yaratacağı açıktı. Nitekim Kasım'da yaşanan olaylar, 2,5 ay sonra hemen aynısıyla yinelendi ve etkisi çok daha sarsıcı olan, Şubat 2001 bunalımı ortaya çıktı. 2.5 ay arayla ortaya çıkan iki mali bunalım, yine IMF politikalarının bir sonucu olarak ortaya çıkan 1994 bunalımının hemen aynısıydı. 1994 mali bunalımında 13 - 14 Ocak günleri kredilendirme kuruluşu Moody's ve Standart & Poors, Türkiye'nin kredi notunu aniden düşürmüş, bunun üzerine borsada sert düşüşler yaşanmış, döviz olağanüstü artmış, günlük repo oranları % 400'lerden başlayıp % 1000'lere çıkmış ve bu gelişmelerin sonunda yüksek oranlı bir devalüasyon yapılmıştı. 19

<< Önceki Sayfa - Ana Sayfa - Sonraki Sayfa >>