GÜLTEN DAYIOĞLU ÜZERİNE


    1935 yılında Kütahya'nın Emet ilçesinde dünyaya gelen Gülten Dayıoğlu, ilk ve orta öğrenimini Anadolu'nun çeşitli yerlerinde yaptıktan sonra İstanbul Atatürk Lisesini bitirdi. Bir süre İstanbul Hukuk Fakültesine devam etti. Dışardan sınavlara girerek ilkokul öğretmeni oldu. On beş yıllık hizmetten sonra, 1976 yılında istifa ederek öğretmenlikten ayrıldı.

    On beş yaşlarında yazı denemelerine başlayan Dayıoğlu, ilk kez 1963 yılında Döl adlı öyküleriyle yazı hayatına atıldı ve 1964-65 Cumhuriyet Gazetesi Yunus Nadi Öykü Ödülünü aldı.

    Yine öykülerden oluşan Geride Kalanlar, Almanca, Hollandaca, Macarca ve İsviççeye çevrilerek bu ülkelerde yayınlandı. Ayrıca kitaptan bir öykü televizyon oyunu olarak TRT'ce seyircilere sunuldu.

    Yazarın Yeşil Kiraz adlı romanı ise, 1977 yılında Milliyet gazetesinde yayınlandı.

    Çocuk romanlarının ilki olan ve 1971 yılından bu yana on beş kez basılan Fadiş'le onu izleyen Dört Kardeştiler (8. Basım) radyoda dizi oyun olarak dinleyicilere sunuldu. Öykülerden oluşan Suna'nın Serçeleri de radyoda oyunlaştırılmış ve yedi baskı yapmıştır.

    Uzun öyküleri arasında 1965'te Milli Eğitim Bakanlığınca basılan Kırmızı Bisiklet ve 1979'da Kültür Bakanlığınca basılan Leylek Karda Kaldı sayılabilir. Dayıoğlu ayrıca Arkın Çocuk Edebiyatı Yarışmasında «Güzel Hanım» adlı masalıyla birincilik, «Leylek Karda Kaldı» öyküsüyle ikincilik almıştır.

    Çocuk romanlarından 4. basımı gerçekleştirilen Ben Büyüyünce ve 1985'te Berlin'de Almanca olarak basılan Yurdumu Özledim (7. basım) yazarın ulusal düzeyde köy sorunlarına eğildiği yapıtlardır.

    Bunları izleyen dört yapıtı yazarın Türkiye'de ilk kez bilimkurgu türünün örneklerini verdiği ve evrensel çocuk dünyasını yansıttığı romanlardır: Dünya Çocukların Olsa (3. basım; 1984'te Berlin'de Almanca basıldı), Akıllı Pireler (2. basım), Işın Çağı İnsanları (1987'de Almanya'da basıldı), Ölümsüz Ece.

    Dünya Çocukların Olsa adlı çocuk romanı, 1986'da Alman Yayıncılar Birliği'nce «Gençliğe yarın umudu veren» diye tanımlanan, dünyaca ünlü üç yüz çocuk kitabı dizisine seçilmiştir. Aralarında Jules Verne, R. Kipling, D. Defoe gibi klasik çocuk romanı yazarlarının yapıtlarının yer aldığı diziden bir katalog oluşturularak özel sergilerle halka tanıtıldı.

    Yazarın Tomurcuk Dizisi (1984-85) adıyla yayınlanan uzun öyküleri şunlardır: Azat Kuşu, Şenlik Günü, Kır Gezisi, Uçan Motor, Deli Bey, Sıcak Ekmek, Uçurtma, Kumluktaki Yavru Martı. Gülten Dayıoğlu ayrıca Ayşegül (Caroline) adlı çocuk kitapları dizisinin on altı kitabını Türkçeye uyarlamıştır.

    Yazarın roman, öykü, radyo ve televizyon oyunları yanında, yurtdışındaki işçi çocuklarının eğitim ve öğrenimlerine ilişkin sorunları içeren inceleme yazıları Cumhuriyet ve Milliyet gazetelerinde yayınlanmıştır. Çalışmalarını yoğun biçimde sürdüren Dayıoğlu'nun son olarak, yurtdışından kesin dönüş yapan işçi ailelerinin köy, kent, kasaba ve gecekondu kesimlerinde topluma uyum sorunlarını konu edinen öykü kitabı Geriye Dönenler yayınlanmıştır.


    (Altın Kitap'ın web sitesinden ek) Altmış üç kitap sahibi olan Gülten Dayıoğlu halen Kültür Bakanlığı Çocuk Yayınları Danışma Kurulu üyesidir ve yoğun biçimde yazmayı sürdürmektedir.